Posty

Wyświetlanie postów z czerwca 4, 2023

W pustyni i w puszczy

Obraz
Książki zbójeckie! Tę otrzymałam w prezencie - od stryjecznych wujostwa - jako jedenastolatka.  Czytałam ją wielokrotnie. Trochę mi działała na nerwy infantylna Nel - cóż, autor lubił kobiety, lecz raczej ich nie rozumiał.  Natomiast Staś... Na tym polega zbójecki charakter tej powieści. Facet, który ma serce, mózg i... cojones. I jak potem żyć? Czytałam ją jako powieść przygodową, w czasach gdy szkolna bibliotekarka uważała, że to nie gatunek dla dziewczynek. Serio. Aha, i nie stałam się na skutek tej lektury ani rasistką, ani fanatyczką religijną. O dziwo, rozumiałam, że i mentalność, i realia są z tamtej epoki.  Natomiast pokochałam literacką Afrykę. Ląd, na którym nigdy nie postawiłam stopy, za to setki razy byłam tam w wyobraźni. Henryk Sienkiewicz W pustyni i w puszczy z ilustracjami Jerzego Srokowskiego

Nie ma

Obraz
Ze zbiorami reportaży jest taki problem, że łatwo trafić na już czytany.  Tu autor stara się jakoś je połączyć, skomentować. Czyta się nieźle, choć nierówno.  Parę rzeczy mocnych. Najładniejsze o ojcu. Dla mnie też interesujące, bo różnorodne warsztatowo. Mariusz Szczygieł Nie ma

Międzymorze. Podróże przez prawdziwą i wyobrażoną Europę Środkową

Obraz
Szczerek podróżuje przez Europę środkową, tropiąc stereotypy i lęki oraz wyrosłe na nich nacjonalizmy. Czasem pisze jak młodszy i mniej uczuciowy kuzyn Stasiuka, ale głównie po swojemu. Ma dar obserwacji i to, co mi się podoba w reportażach (bo sama tego nie mam) umiejętność słuchania obcych ludzi. Dobrze się czyta, choć temat nie mój. Ziemowit Szczerek  Międzymorze. Podróże przez prawdziwą i wyobrażoną Europę Środkową

Serce i pazur. Opowieści o uczuciach zwierząt

Obraz
Od dawna nie mam wątpliwości, że różnice między nami a zwierzętami są niewielkie. Raczej ilościowe, niż jakościowe. Że one tak samo jak my czują radość, ból i strach, i że w dziedzinie zachowania ludzie nie wymyślili nic nowego. Książki Vitusa Droeschera, moja pierwsza systematyczna lektura z tej dziedziny - Cena miłości, Rodzinne gniazdo i Reguła przetrwania - pokazują, że wszystkie, nawet najbardziej ekstremalne zachowania ludzkie są... zwierzęce. Że to nie one zachowują się "jak ludzie", lecz my jesteśmy jak one, polukrowani tylko cienką warstwą "kultury". Kartezjusz, ojciec chrzestny haniebnych praktyk takich jak wiwisekcja i chów przemysłowy, powinien się smażyć w piekle za to, co zrobił, przekonując ludzi, że zwierzę jest maszyną. Pokłosie kartezjanizmu zbieramy do dziś. Szczególnie w nauce, gdzie empatyczny stosunek do zwierząt ściąga oskarżenia o ich "uczłowieczanie", a okrutne doświadczenia, mimo dostępności technik alternatywnych, są powszechne. ...

Rainer Maria Rilke. Byt niezmierzony. Biografia

Obraz
Książka Raddatza to esej biograficzny. Niedościgłą biografię Rilkego napisał Prater,  Raddatz zaś, mając ogromną wiedzę i rzetelny warsztat, snuje opowieść  - pełną dygresji, aluzji i subiektywnych a radykalnych sądów. Czyta się dobrze, ale pod warunkiem, że  nie jest to pierwsza książka o Rilkem. Ani druga. Ani ostatnia. Fritz J. Raddatz Rainer Maria Rilke. Byt niezmierzony. Biografia tłumaczył Dariusz Guzik  

Listy. Cwietajewa, Rilke, Pasternak

Obraz
Jako kompulsywna zbieraczka i czytelniczka rilkeanów oczywiście "musiałam je mieć". To ostatni rok życia Rainera Marii, o czym jego psychofani nie mogą przecież wiedzieć,  choć w listach do Mariny daje do zrozumienia, że jest bardzo chory. Tych listów jest kilka i na nich się skupiłam. Tego, co pisała Cwietajewa, a już zwłaszcza Pasternak, nie byłam w stanie czytać uważnie. Rilke bywał bardzo emocjonalny w korespondencji (pisywał po kilkadziesiąt stron dziennie), ale to nic wobec emfazy i wielosłowia tych dwojga. Dziwna relacja, której ośrodkiem jest Rainer Maria, wokół niego krąży Marina, a dalej pełen goryczy, borykający się z poczuciem odrzucenia Borys. A wszystko to w scenerii wypełnionej problemami rodzinnymi, wśród dzieci, małżonków, kochanków - i na emigracji. Dla tych dwojga jednak prawdziwy dramat miał się dopiero rozpocząć...  Ale dla Rilkego ten dziwny związek, ostania jego fascynacja, był ważny. Wielka Elegia dla Mariny Cwietajewej... jedno z jego arcydzieł. Marin...

Lustra miasta

Obraz
Elif Shafak nie była moją ulubioną pisarką, zwykle przeglądałam jej książki, nie angażując się zbytnio. Było to w czasach, gdy z zawodowego obowiązku raczej niż w celu uważnej lektury przynosiłam do domu po 20 woluminów. Nareszcie wolna, mogę zadać sobie trud pokonania lenistwa, a książce dać szansę. W Lustrach miasta najbardziej mnie urzeka baśniowy klimat. Okrutna rzeczywistość Hiszpanii w czasach inkwizycji czy Stambuł tamtego okresu są dla mnie mniej intrygujące niż... żyjące i czujące przedmioty, drzewa, ulice. Shafak jest dobrą stylistką, ale trzeba wsłuchać się w jej frazę, dać się porwać obrazom. A potem już trudno się oderwać.  Elif Shafak Lustra miasta tłumaczyła Anna Akbike Sulimowicz

Pejzaż intymny.

Obraz
Lech Majewski Pejzaż intymny. Są książki, do których wracam co jakiś czas. Ta do nich należy. To książki - spotkania. Mam świadomość, że i tutaj autor ukrywa się za kreacją, lecz o tym, co dla niego ważne, mówi szczerze, nie obawiając się używać niemodnych słów, takich jak piękno. Z książek Majewskiego ta jest mi najbliższa. Z filmów - Angelus. Mój Śląsk, okrutnie piękny, szalony, śmieszny. Czekam na Brigitte Bardot cudowną. Pejzaż... ma podtytuł Rozmowy... i tym właśnie jest. Lech Majewski Pejzaż intymny.  

Nieszpory

Obraz
Dziewczęciem będąc nie czytałam dziewczyńskich powieści. Od Siesickiej (którą poznałam i doceniłam dopiero zawodowo ) wolałam Bahdaja (Podróż za jeden uśmiech znałam chyba na pamięć ) i Centkiewiczów. W liceum chyba tylko Słoneczniki, przeczytane pod wpływem koleżanki, mieściły się w tej kategorii. I może Bojarskiej Bocianie gniazdo. Podobnie z literaturą kobiecą. To nie były moje klimaty. Ani ta kolorowa, terapeutyczna, ani depresyjne autoanalizy. Owszem, czytałam, czasem nawet z przyjemnością, lecz szybko przychodziło znużenie. Drotkiewicz nie jest wyjątkiem. Nieszpory są nieźle napisane, prawdziwe, smutne. Ale właściwie nic mnie nie obchodzą. Może to jakiś mój defekt?  Agnieszka Drotkiewicz Nieszpory

Niedźwiedzica z Baligrodu i inne historie Kazimierza Nóżki

Obraz
Fanpage Nadleśnictwa Baligród lubię od dawna, a Kazimierz Nóżka zamieszcza tam najbardziej niesamowite filmy o niedźwiedziach. To on odpędził wilki, które chciały zaatakować dzieci Agi, a potem te same dzieci, już podrośnięte, pytał, dlaczego nie śpią. Na Facebooku leśniczy nie mówi wiele, a w tej książce znalazłam sporo ciekawych opowieści i już wiem, dlaczego niedźwiedzica Aga lubi pana Kazimierza. Bardzo piękna książka w klimacie prawdziwych leśnych opowieści o zwierzętach i ludziach. Marcin Szumowski Niedźwiedzica z Baligrodu i inne historie Kazimierza Nóżki  

Niebo i ziemia

Obraz
 Interesujące czasem spostrzeżenia o literaturze.  Ale... nic istotnego, zapadającego w pamięć, poza tym, że wokół trwa wojna, a w książce zaledwie kilka aluzji. Pisana w 1940, wyszła w 1943. Sándor Márai Niebo i ziemia przełożył Feliks Netz

Mnich. Historia życia, którego nie było

Obraz
Historia straconego życia. Okrutnie smutna i nie pozostawia nadziei. Bartoś rozlicza się ze swoim życiem, choć nadał temu formę powieści- wyznania. Bardzo radykalna rzecz. I niełatwa w lekturze.  Tadeusz Bartoś Mnich. Historia życia, którego nie było

Gawędy o wilkach i innych zwierzętach

Obraz
Takie opowieści lubiłam już w dzieciństwie. O zwierzętach - dzikich i tych oswojonych. Marcin Kostrzyński żyje w lesie, obserwując i filmując. Zaprzyjaźnia się z dzikami, podgląda wilki, lisy i jelenie. Urocze i pogodne są opisy zabaw warchlaków, wiewiórek, wilczków. Jest jednak w tej książce wiele smutku. Zwierzęta są zagrożone i by im nie zaszkodzić, trzeba uciekać się do konspiracji. Nie tylko przed myśliwymi, ale i leśnikami. Absurdy "gospodarki leśnej" i myśliwska żądza krwi to najgorsi wrogowie zwierząt. A czasem lasów, gdy doraźny interes ekonomiczny jest ważniejszy niż przyszłość. Trwa rzeź dzików, nagonka na wilki, lobby myśliwskie ma się dobrze. Stare lasy giną. Co po nas zostanie? Marcin Kostrzyński Gawędy o wilkach i innych zwierzętach

Komeda. Osobiste życie jazzu

Obraz
Nuuuuda śmiertelna. Dla amatorów jazzu i fanów Grzebałkowskiej. Dopiero po 200 stronach zrobiło się ciekawiej. Nie ze względu na anegdoty, te można znaleźć w większości biografii i wspomnień. Nadal było wiele postaci drugo- i trzecioplanowych, błahych faktów i niewiele wnoszących cytatów. Ale była też muzyka filmowa, to jak się rodziła, z jaką pozorną łatwością powstawała.  Szkoda, że nie na niej skupiła się uwaga autorki.  Lata 60. to czas, gdy w muzyce filmowej nastąpiła rewolucja. Komeda był jej częścią. O tym nie ma ani słowa.  Magdalena Grzebałkowska Komeda. Osobiste życie jazzu

Skrzydła gołębicy

Obraz
Interesująca historia opowiedziana na 666 stronach w sposób nużący, drobiazgowy i rozwlekły, bez wdzięku i poczucia humoru. Zyskałaby wiele, gdyby ją o połowę skrócić. Zrobili to twórcy ekranizacji (znanej pod żałosnym -polskim - tytułem Miłość i śmierć w Wenecji) przy okazji mocno podkręcając atrakcyjność dla widza, obyczajową i wizualną. Film tak, powieść niekoniecznie.  Henry James Skrzydła gołębicy przełożyła Anna Kłosiewicz

Islandia albo najzimniejsze lato od pięćdziesięciu lat

Obraz
  Od dzieciństwa czytam o podróżach. Najchętniej ekstremalnych. O krainach fascynujących, sztuce przetrwania, granicach możliwości. Islandzkie zimne lato to mocne wyzwanie dla autostopowicza. Islandia ciekawi mnie w książkach i na fotografiach. Ale żeby tam pojechać? Brrr.. Dobrze się czyta. Piotr Milewski Islandia albo najzimniejsze lato od pięćdziesięciu lat

Górecki. Geniusz i upór

Obraz
Rzecz wybitna. Bywają biografie, które rozczarowują pominięciem szerszego tła, brakiem jakiejkolwiek refleksji. Książka Marii Wilczek-Krupy jest pod tym względem wzorowa. Biografia silnie osadzona w realiach śląskiej obyczajowości i politycznych uwarunkowań tamtych czasów. Dla mnie, zupełnie pozbawionej przygotowania muzycznego miłośniczki jego muzyki, pozycja bezcenna. Upór młodego człowieka, wbrew wszystkiemu walczącego o swoją pasję. Wcześnie objawiony wielki talent. Fascynacja awangardą, a potem odnalezienie własnego języka muzycznego, który w przyszłości miał uwieść masową publiczność. Czyta się pięknie i powoli, słuchając przy okazji Kwartetu Śląskiego i Kronosa.  Maria Wilczek-Krupa Górecki. Geniusz i upór

Fashionistki zrzucają czadory. Moje odkrywanie Iranu

Obraz
Cóż, czyta się lekko... i nic więcej. Autorka sympatyczna, otwarta na ludzi i kulturę. O Iranie nie dowiedziałam się niczego nowego. Muszę jednak oddać sprawiedliwość książce - to, że ja nie dowiedziałam się niczego nowego, nie ma większego znaczenia. Nie wszyscy znają (znakomite!) kino irańskie czy czytają reportaże, a książka skierowana jest - jak sądzę - głównie do młodych kobiet (z tego też powodu 1/2 jest o ciuchach...)  I potwierdza to, co mówią inni po odwiedzeniu Iranu - że mieszkają tam piękni, serdeczni ludzie, świadomi własnej kultury. Warto zatem ją przeczytać, by stanąć po właściwej stronie - teraz, gdy Iran jest kreowany na wroga. Aleksandra Chrobak Fashionistki zrzucają czadory. Moje odkrywanie Iranu   

Factfulness

Obraz
Lektura ciekawa i pożyteczna, przydatna w obecnym czasie.  Choć autor - lekarz epidemiolog, nie ograniczający się do zagadnień medycznych - przytacza wiele faktów i liczb, nietrudno się wśród nich poruszać. Wystarczy uwaga. Rosling pisze o ludzkich skłonnościach, odpowiedzialnych za fałszywy obraz świata, a tym samym za nieadekwatne reakcje.  Tu podsumowanie rozdziału o pośpiechu. Rozpoczyna go wstrząsająca historia z życia autora jako młodego lekarza: o tym jak podejrzenie epidemii doprowadziło do śmierci wielu ludzi z zupełnie innego powodu. Przez pośpiech i panikę. Rosling przytacza przykłady polityków i działaczy, którzy w słusznej sprawie posługują się strachem, w efekcie chybiając celu. Bo to narzędzie opanowali i stosują jak wytrych, tracąc z oczu i fakty, i możliwości. Można się w tych przykładach przejrzeć jak w zwierciadle i nabrać dystansu do medialnych doniesień. Zaprogramować siebie, skoro nie można innych. Hans Rosling Factfulness. Dlaczego świat jest lepszy, niż...

Dziewczyna z Wenecji

Obraz
Koniec wojny, laguna wenecka i Salo. Dobrze się czyta. Mamy tu i życie rybaków z rodzinnym dramatem w tle, i młodą uciekinierkę, i kombinujących faszystów, gdy Amerykanie u bram. Dla mnie najciekawsze są opisy nocnych połowów - takie mam skrzywienie. Martin Cruz Smith  Dziewczyna z Wenecji tłumaczyła Jan Kraśko

Daleko. Buddyjskie Królestwo Mustangu

Obraz
Seria Orient Express Wydawnictwa Czarne to dla mnie przede wszystkim książki Colina Thubrona i Paula Theroux. A głównie moja ulubiona, Między miejscami Rory'ego Stewarta. Z Mustangiem mam problem, bo choć autorka ma ogromną wiedzę i bardzo chce się nią podzielić, to trochę jej chyba zabrakło albo pomysłu, albo daru narracji. W książce podróżniczej emocje czytelnika są ważne. Co się zdarzy? Jak to się skończy? Czy dowiem się czegoś nowego? I wydawałoby się, że Mustang to znakomity pretekst do takiej narracji. Niestety. Mamy rzetelny, drobiazgowy wykład historyczno - politologiczny. Rozumiem, że politolożka chciała napisać książkę serio, a na dodatek nie miała prawdziwych przygód, jeżdżąc tam regularnie i na krótko, a potem angażując się w projekt edukacyjny. Niestety, to nie jest moja literatura. Moja - to niesamowita podróż inicjacyjna młodego Stewarta przez Afganistan 2002 czy pielgrzymka Thubrona na górę Kailas u schyłku życia O Mustangu sporo się dowiedziałam, lecz go nie poczuł...

Cztery pory roku

Obraz
Krótkie formy są wbrew pozorom trudne. Nie da się w całym zbiorze utrzymać stałego poziomu; głębi refleksji, siły emocji, istotności tematu. Co zatem go spaja? Osobowość pisarza. Lubię Maraiego z Dziennika, choć może to nie jest właściwe słowo, bo to postać tragiczna, człowiek, który wszystko utracił. W Czterech porach roku są miejsca piękne (opis maja) i zabawne (rozmowa z szewcem). Najbardziej jednak odczuwalna jest tu aura smutku, rozczarowania, niechęci nawet. Obsesją autora jest starość, zwłaszcza kobiet. Określenia typu "przywiędła", "stara" - jakby nieustannie tropił ślady czasu na twarzach innych. Mężczyzn też nie oszczędza. Ani siebie - jest "gruby i samotny ". Czytam tę książkę i myślę, że to dzieło starego człowieka, wyraz rozczarowania, braku złudzeń, smutku i depresji. Gdy to pisał, miał 37 lat.  Sándor Márai Cztery pory roku tłumaczył Feliks Netz

Człowiek, który wspina się na drzewa

Obraz
 Wspinaczki na drzewa - olbrzymy w najbardziej egzotycznych miejscach. Jak to jest, gdy kilkadziesiąt metrów nad ziemią próbuje cię przepłoszyć stado ryczących młodych wyjców albo harpia broniąca gniazda? Kiedy spotykasz leżące na konarach dwumetrowe legwany? W nocnej dżungli śledzi cię lampart? Atakuje cię rój dzikich pszczół albo drzewne mrówki? Gzy składają ci jaja pod skórą? To wszystko nic nie znaczy, jeśli kochasz drzewa i noc w hamaku w koronie atlaskiego cedru może być najbardziej niezwykłą nocą twojego życia. Niesamowita książka fascynującego człowieka.   James Aldred Człowiek, który wspina się na drzewa tłumaczył Norbert Radomski  

Opowiadania dla Krystyny

Obraz
Zaczyna się od kpiny, satyry na rzeczywistość polityczną III RP. Taniec w sklepiku z popkulturą. Potem są anioły - te lubię najbardziej. Czas nie istnieje, czas biblijny/mityczny trwa na gruzach zdekonstuowanej historii Europy. Znakomite opowiadanie o smoku! Anioł Semen zasłużył na dłuższą opowieść. Na koniec wyciszenie. Starość. Przejmująca. Warto. Stefan Chwin, Opowiadania dla Krystyny

Polowanie na skarb

Obraz
Są dwaj włoscy komisarze, których lubię. Brunetti i Montalbano. Obaj to łasuchy (Montalbano ekstremalny!), a opisy posiłków bywają sugestywne. Tym razem Salvo Montalbano zostaje wciągnięty w grę, która wydaje się idiotyczna, a okazuje przerażająca. Duszna atmosfera sycylijskiego miasteczka przytłacza. Dobrze się czyta. Dialogi Salva z Livią zabrzmiały mi znajomo. Andrea Camilleri Polowanie na skarb tłumaczył Maciej A. Brzozowski

Kontener

Obraz
No i po raz kolejny przekonałam się, że z Markiem Bieńczykiem mi się nie uda. Brak chemii. To miała być książka o oddechu. Dla mnie jest - duszę się, gdy ją czytam. Doceniam (nad)erudycję autora i rozumiem, skąd nominacja do Nike. Czytać nie muszę. Marek Bieńczyk Kontener

Architekci natury, czyli genialne budowle w świecie zwierząt

Obraz
Od dzieciństwa chętnie czytałam książki przyrodnicze. W ostatnich latach pojawia się ich coraz więcej i każda! jest warta lektury. Nawet jeśli gromadzi fakty powszechnie (?) znane. Tak jest w przypadku Architektów natury. Niby o tym wszystkim czytałam. A jednak nie mogę się oderwać. I co chwila szukam w Google fotografii. Kolonia tkaczy? Największe żeremie? Łóżeczko orangutana? A przy tym pyszny opis zwierzęcych obyczajów, zdolności przystosowawczych, zdumiewającej wiedzy o świecie. Czasem zdumiewa, jak bardzo ludzie są nieświadomi praw świata, w którym żyją, a przekonani, że mogą je zmienić. Zwierzęta się uczą i wyciągają wnioski. Dbają o swój dobrostan, bezpieczeństwo, zapasy żywności. Nic nie jest na kredyt i raczej nie ma postawy "jakoś to będzie". Wiedzą, że to miejsce do życia jest im dane i warto je dobrze poznać, zaadaptować nie niszcząc i... cieszyć się życiem.  Mario Ludwig Architekci natury, czyli genialne budowle w świecie zwierząt tłumaczyła Ewa Kochanowska