Posty

Wyświetlanie postów z maja 21, 2023

Interludium: Analfabetyzm

Obraz
Co jakiś czas wracają skargi na niski poziom czytelnictwa w Polsce. A ja nie widzę w tym problemu Całe życie pracowałam z czytelnikami, czasem stykałam się z ludźmi nieczytającymi. Rzecz jasna, bliżsi mi są ci pierwsi. Ale. Sto lat temu analfabeci stanowili około 30% polskiego społeczeństwa. Spotkałam się też z szacunkiem 50%. Stawiało nas to na dalekim miejscu w Europie. Najlepiej wypadały kraje niemieckojęzyczne (a w Polsce dawny zabór pruski) Likwidacja analfabetyzmu jest bez wątpienia jednym z najważniejszych osiągnięć PRL. Czy obecnie jesteśmy krajem wolnym od analfabetów? Gdybyż to było takie proste... Prawdopodobny procent analfabetów funkcjonalnych w Polsce jest obecnie w przybliżeniu taki, jak % zwykłych analfabetów 100 lat temu. Ocenia się, że wśród absolwentów wyższych uczelni jest kilka procent analfabetów funkcjonalnych. Czy wobec tego czytelnictwo jest prawdziwym problemem? Moim zdaniem stan czytelnictwa jest tylko symptomem ogólnego stanu umysłowego. Ale. Ni...

Nie opuszczam rąk

Obraz
Własne i darowane książki najdłużej czekają na lekturę. Z tą było podobnie. Po czym wystarczyły dwa wieczory. Rozmowa - rzeka z kilku lat. Dużo o dzieciństwie i byciu Białorusinem. To ciekawy wątek, bo eksponowanie tej tożsamości czyniło go obcym nie tylko w Warszawie, ale i w Białymstoku. Jednocześnie powrót do Walił, rodzinnej wsi, też nie uchronił przed obcością, bo artysta wśród chłopów jest jak dziwny i bezużyteczny ptak. Tarasewicz jest takim ptakiem, całkiem jak te przez niego hodowane kuraki ozdobne z różnych stron świata. Pasja hodowcy równa pasji artysty. Tęsknota za kolorem, sztuka w dialogu z naturą. Tarasewicz niewiele mówi o cenie tej obcości, pewnie dlatego, że samotność - także nieposiadanie rodziny - to wynik świadomej decyzji, szybkiego sukcesu i wynikających stąd zobowiązań. Zresztą mówi jasno, że sztuka potrzebuje samotności. Choć nie do końca tak jest, bo tam u siebie Tarasewicz jest aktywnym twórcą wspólnoty, a jego inicjatywy przybierają spektakularną formę. ...

Piękne zgliszcza

Obraz
Z powieściami często mi nie po drodze, 3/4 odrzucam na pierwszych stronach. Ale jeśli już czytam, lubię, gdy akcja jest mocno osadzona w miejscach, które znam. Cinque Terre jest w tej książce równie ważne, jak fabuła, choć rzecz się dzieje w przestrzeni wyimaginowanej, wiosce, której nie ma. Skupisku paru domów między bezdrożami, klifem i morzem. To pustkowie podobne temu, na którym zamieszkali niegdyś Shelleyowie. Rok 1962. W Rzymie kręcą "Kleopatrę". W osadzie pojawiają się nieoczekiwani goście. Ale książka jest o czymś więcej, płaszczyzny czasowe przenikają się, tajemnice odkrywane są stopniowo. Są Włochy, ale i Stany Zjednoczone. Anglia i Szkocja. Każde z miejsc i każdy z wątków to także odmienna narracja. Radykalnie odmienna, co czasem irytuje. Bo najchętniej przeczytałabym liryczną opowieść w klimacie pierwszego rozdziału. Hollywood i jego problemy mnie nudzą. Tu jednak nie da się od nich uciec. Podobnie jak od innych historii: scenariuszy, sztuk, skryptów, a nawet powi...

Nieważkość

Obraz
Zastanawiam się, gdzie się podziała granica między tym, co uznaje się za literaturę popularną - w tym przypadku określaną jako kobieca - a tak zwaną wysoką. Mocno się przesunęła, skoro książka Fiedorczuk była nominowana do Nike. Rzecz nierówna, czasem nużąca, czasem banalna, osuwająca się w przewidywalną do bólu powieść obyczajową, której nie cierpię. To znów finezyjna, językowo i psychologicznie. Ale i tak najciekawsza, najzabawniejsza jest tu postać drugoplanowa, kolega z agencji reklamowej: świadomy błazen czy nieświadomy dureń? Okrutne zakończenie odbieram jako manipulację: opuściłam je.   Julia Fiedorczuk Nieważkość 

Tragedia na przełęczy Diatłowa

Obraz
Bardzo rzetelne opracowanie, a historia nadal bez odpowiedzi. Choć znając modus operandi władzy, można sobie jej scenariusz odtworzyć. Oczywiście oficjalna odpowiedź jest. Po raz kolejny wynik rządowego śledztwa przeczy prawom fizyki, biologii i zdrowemu rozsądkowi. Dla każdego, kto uważnie zapozna się ze strzępkami faktów (bo fałszowano dowody ZANIM zaczęło się śledztwo) sprawa jest jasna. Zdumiewa, że po 60 latach władza nadal utrzymuje w tajemnicy przyczynę. 60 lat cierpienia rodzin i wciskania im bzdur, które nawet dla dziecka byłyby irytujące. Dlaczego 9 doświadczonych turystów zimą na północnym Uralu w panice ucieka z namiotu? Bez butów, kurtek, wyposażenia? Dlaczego ich namiot, którego bok rozcięli, pozostał w stanie nienaruszonym? Z nartami i kijkami wbitymi wokół. Oszczędziła go lawina / deska śnieżna? Dlaczego rozpalają ognisko w pobliskim lesie? I dlaczego w tym lesie są osmalone wierzchołki drzew? Dlaczego pozycje ciał czworga z nich są niezgodne z plamami opadowym...

W cieniu Everestu

Obraz
  Tak mogłaby się zaczynać kolejna wersja Jedz, módl się, kochaj. Odchodzi partner, życie staje się trudne. Uciec jak najdalej. Magda Lassota nie ukrywa ani trudności, ani porażek. Projekt W cieniu Everestu ma być sprawdzianem własnej siły i odwagi. Bardzo to kobieca książka, chyba żaden mężczyzna nie umiałby, pozostając przy osobistej, subiektywnej narracji, tak otworzyć się na innych. Piękne są portrety ludzi w tej opowieści. Jest nuda długich dni w obozie, irytacja i smutek, konflikty i przyjaźnie, śmiech i łzy. A przede wszystkim rozmowy. To nie jest książka o bohaterach medialnych doniesień, lecz o zwykłych ludziach. Tych, którzy zarabiają dzięki górom i tych, którzy im płacą za pomoc w spełnieniu marzeń. O Szerpach, obecnych jako anonimowy tłum w książkach o gwiazdorach alpinizmu. I o pogardzanych "komercyjnych" wspinaczach - i tym, jaka bywa cena ich marzeń i jak bardzo ich potrzebują. Zdjęcia autorki to przede wszystkim portrety. Niezapomniane. Magda Lassota W ...

Czerwony śnieg na Etnie

Obraz
Najsmutniejsze jest to, że już nigdzie razem nie pojadą i nie napiszą wspólnie książki... *** Czytam sobie. Z dużą przyjemnością. Obu autorów cenię, a doświadczenie naprzemiennej lektury jest bardzo ciekawe. Łączy ich przyjaźń, dzieli sporo. Jeden to piszący również reportaże poeta, drugi to reporter. Tu więcej emocji, tu rzetelna relacja oparta na faktach. Radykalnie odmienne spojrzenie na świat. Przy tym Mikołajewski zna Sycylię od dawna, dla Smoleńskiego to pierwsze spotkanie. Do poety jest mi bliżej ze względu na wrażliwość, od reportera uczę się szacunku dla konkretu. Mój ulubiony rozdział to Miłość na Sycylii i śmierć, gdzie spotykają się zespoły śpiewające tradycyjną muzykę, w tym i Korsykanie. Scena na cmentarzu niezapomniana. Polecam. Rzecz wyjątkowa. Jarosław Mikołajewski, Paweł Smoleński Czerwony śnieg na Etnie 

Wenecja komisarza Brunettiego

Obraz
  Nowa w zbiorze moich venezianów. Sepeda zrobił coś, o czym pewnie niejeden fan Brunettiego marzył: przemierzył Wenecję śladami komisarza. Czy zrobił to rzetelnie? Dość. Czy sprawnie literacko? Niekoniecznie. Dla kogoś, kto Wenecji nie zna, ta książka to nadal szyfr. Dla tego, kto zna pobieżnie, jak ja - jest inspirująca, ale nie do końca czytelna. Zwłaszcza, że ma marne ilustracje, słabe skany planu miasta. Komu polecam? Nawiedzonym wenecjofilom takim jak ja. Nie jest niezbędna, ale kto wie? Może następnym razem ją ze sobą zabiorę? Donna Leon  Wenecja komisarza Brunettiego tłumaczył Marek Fedyszak

Profesor

Obraz
Pierwsza powieść Charlotte Bronte, która nie znalazła wydawcy za jej życia. Pisanie jej było niewątpliwie terapią po zawodzie miłosnym autorki. Który z bohaterów jest portretem ukochanego? Zapewne mdły Crimsworth, narrator. Ale czy nie lepiej pasuje do Frances żywiołowy i nieco cyniczny Hunsden? Powieść z wątłą akcją, za to ujawniająca pasję obserwowania ludzi. Frances jest tu najbardziej interesująca: jej przemiana z potulnej i wystraszonej dziewczyny w pewną siebie kobietę, sprytnie lawirującą między rolami społecznymi. Jest klimat. Charlotte Brontë Profesor tłumaczyła Katarzyna Malecha

451 stopni Fahrenheita

Obraz
Każda dystopia kiedyś staje się rzeczywistością. Świat, w którym gospodynie domowe całymi dniami oglądają ścianowizję, a nawet w jej programach uczestniczą, traktując uczestników jak własną rodzinę - już mamy. Reszta przed nami. Ray Bradbury 451 stopni Fahrenheita tłumaczył Wojciech Szypuła  

Akwitania

Obraz
Świetne pióro, znane mi już z dwóch cykli powieści o Kraju Basków. Tym razem Akwitania i Francja wieku XII. I kobieta wyjątkowa, Alienor/Eleonora. Jest i wątek sensacyjny, zagadka do rozwiązania. Czyta się znakomicie. Eva Garcia Saenz de Urturi Akwitania tłumaczyła Katarzyna Okrasko  

Adopcja

Obraz
  Zaczyna się zaskakująco, bo od długiej rozmowy Brunettiego z teściem, hrabią Falier. Kto czytał, ten wie, że ich relacje były nacechowane dystansem z obu stron, ale stopniowo ewoluowały. Bardzo to ładna, staroświecko klimatyczna scena w palazzo, gdzie pijąc dobrą whisky prowadzą ostrożną, pełną niedomówień i niuansów rozmowę. Donna Leon Adopcja tłumaczył Marek Fedyszak Tom 28 cyklu