Posty

Wyświetlanie postów z maja 29, 2023

Poniemieckie

Obraz
Czytałam długo. Powoli. Temat mi bliski, choć nie osobisty. Nasz dom był nasz, zbudowany przez Dziadka, odebrano go rodzinie na siedzibę gestapo. Ta opowieść dzieje się dalej na zachód. Czytając myślałam o krajobrazach oglądanych na początku sierpnia. Tu jest jak w Alzacji albo Palatynacie, mówiliśmy. Taki sam pejzaż, organizacja przestrzeni, gospodarstwa, architektura. To był Park Krajobrazowy Doliny Bobru. I przypominało mi się, jak na początku lat 90 jechaliśmy autobusem chyba z Łagowa (Lubuskie Lato Filmowe) do Świebodzina na PKP. Rysio B, nieodżałowany jazzman i taper filmowy i ja. Trasa była jakaś okrężna i wiodła przez wsie i małe miasteczka. Patrzyliśmy w osłupieniu na ruinę pięknych gospodarstw, na chaos i biedę otoczenia. W Łagowie było nieco lepiej, ale też jakby to miasteczko przespało wybuch przedsiębiorczości początku transformacji. Rozmawialiśmy o tym, co widzimy i w końcu to do nas dotarło: oni tu ciągle czekają na Niemców. Siedział za nami młody człowiek, miejscowy. Po...

Pisma wierszem i prozą

Obraz
Moja książka zbójecka. Norwida "odkrywano" dwa razy. Najpierw Miriam, potem Gomulicki. Na szczęście w PRL poważnie traktowano rocznice i 150-lecie urodzin uczczono popularyzacją sylwetki Norwida. Tyle że podkreślano, jaki to jest TRUDNY. Ufff... Wystraszyli wszystkich. W pierwszej klasie LO poszłam do biblioteki szkolnej (w miejskiej nie było). Bibliotekarzem był geograf, a pomieszczenie chyba najmniejsze w szkole. - Proszę o poezje Norwida. - To dla ciebie za trudne. Nauczona doświadczeniem z podstawówki, gdzie powieści przygodowe były niewłaściwe dla dziewcząt, stoję i milczę. Dobrych parę minut. - Co ci podać? - Poezje Norwida. Dał. A potem kupiłam sobie ten tomik, w którym są wiersze, poematy, proza, listy. I zakochałam się. Mój pierwszy i chyba jedyny poeta przeklęty. W programie szkolnym dwa wiersze. Mickiewicz omawiany przez dwa miesiące... Te dwa wiersze to W Weronie (mieliśmy w domu napisać analizę) i Fortepian Szopena. Zgłosiłam się do analizy na lekcji. Ależ była c...

Nazywam się Milion

Obraz
No nie wiem.  Romans to, kryminał czy manifest polityczny. Okraszony wywodami na temat piłki nożnej i kolarstwa. A także obozów koncentracyjnych, holokaustu i przemocy w domach dziecka. W miarę lektury moje osłupienie rosło. Już miałam jej zaprzestać, gdy zobaczyłam w necie opinie czytelniczek... od 7 do 10. A potem przeczytałam o "martwych glizdach kapustnika". I umarłam. Karina Krawczyk Nazywam się Milion

Nad rzeką

Obraz
To była lektura na długi czas. Czyta się ją powoli, smakując. Są tu opisy fascynujące, bywają też trudne do przebrnięcia. A jednak opowieść urzeka. Esther Kinsky wędruje brzegami rzeki. To Lea w północnym Londynie, płynąca ku Tamizie. Chaszcze, tereny przemysłowe, wieloetniczne, ubogie miasteczka (Londyn, jak wiadomo, składa się z kilkudziesięciu wsi). Miejsce w sam raz dla niespokojnego, acz refleksyjnego ducha. Uroda języka, ale także subtelność refleksji sprawiają, że trudno się oderwać. Kinsky jest pisarką, ale i tłumaczką z kilku języków (także polskiego). Rzecz świetnie przetłumaczona przez Sławę Lisiecką. Tempo w sam raz. Szkoła uważności. Esther Kinsky Nad rzeką przełożyła Sława Lisiecka

Zjazd absolwentów

Obraz
  Znajome miejsca Lazurowego Wybrzeża i zbrodnicza miłość. Dla zdesperowanych. Guillaume Musso Zjazd absolwentów

Migawki

Obraz
Teksty znane z nieodżałowanych Zeszytów Literackich.  Błahe zdarzenia. Ale refleksje, które wywołują, już niebłahe. Claudio Magris Migawki tlumaczyla Joanna Ugniewska  

Listy z mojego młyna

Obraz
 Listy z mojego młyna, edycja 1948, stan jak widać - może kiedyś naprawię. Lubię do niej wracać. Daudet jeździł do prowansalskiego Fontvieille przez wiele lat. Odpoczywał tam od Paryża, do którego jednak wracał. Bo praca, środowisko, rodzina. W tej książce patrzy na paryskie sprawy krytycznie, choć z humorem. Ale nie zostanie w Prowansji. Czytając o jego życiu po raz kolejny uświadomiłam sobie, jak straszny był wiek XIX ( i nie tylko...) Bezsilność medycyny wobec chorób dziś skutecznie leczonych: gruźlicy, syfilisu. Piękny Alphonse, który inicjację przeżył jako dwunastolatek, a i potem nie żałował sobie uciech, romansując z żonami i przyjaciółkami kolegów, miał pecha: neurosyfilis. Życie z bólem. Pisał o tym, analizując swoje emocje. Podejmował liczne próby leczenia u największych medycznych sław. Bez skutku. Nie on jeden miał ten problem. Takie czasy, takie obyczaje. A w Listach jest jedno opowiadanie, które bardzo lubię: Koza pana Seguin. O kózce, która potykała się z wilkiem. Wa...

Jeden dobry dzień

Obraz
Jeśli jest wśród Waszych bliskich pacjent onkologiczny, polecam tę książkę. Mocna i prawdziwa. Zbyt często ludzie nie wiedzą, co robić i co mówić, a to jest naprawdę proste. Roma Ligocka Jeden dobry dzień, 

Shylock się nazywam

Obraz
Pierwszy w serii był Macbeth Jo Nesbo, mroczny kryminał w niemal dystopijnych realiach portowego miasta gdzieś na północy Europy. Tak mnie wciągnął, że zapragnęłam więcej.  No i cóż. Ja naprawdę lubię Szekspira.  Lubię go czytać, ale jeszcze bardziej oglądać spektakle (nawet średnie) i ekranizacje (takoż). Bo Szekspir mówi o ludzkiej naturze wszystko. I każde odczytanie, nawet naiwne i uproszczone, może być warte uwagi. O ile Nesbo pozostaje wierny Szekspirowi, tworząc dramatyczną opowieść o żądzy władzy i jej mechanizmach, to Jacobson pisze o Żydach, dla Żydów i właściwie nie wychodzi poza ten krąg. Obsesyjnie krąży wokół tematu, dzieli włos na czworo albo dziesięcioro.  Dla mnie Kupiec Wenecki był historią wstrząsającą (także w lubelskim teatrze przed kilku laty). Książka Jacobsona jest nużąca, chaotyczna, utopiona w powodzi autoanalizy i szmoncesów (z brodą). Do tego jest mizoginiczna, a obsesja ojca na punkcie córki zatrąca o dewiację. Howard Jacobson Shylock się ...

Okna z widokiem na Weronę

Obraz
Nie jestem miłośniczką powieści "kobiecej", tak jak nie interesowała mnie literatura dla dziewcząt. Oczywiście robię wyjątki. I tym wyjątkiem są powieści Kowalewskiej. To siódmy odcinek cyklu o Zawrociu. Niby znane elementy: nieoczekiwany spadek, tajemnice, rodzinne dramaty i rywalizacja - tymczasem po raz kolejny okazuje się, że jeszcze nie wiemy wszystkiego. A dzieje się to w bajkowej scenerii domu, siedliska, miasteczka. W rytmie przyrody, pór roku, przyjazdów i odjazdów. Pierwsza książka ukazała się w 1998 i w tamtych czasach pozostajemy. Bo to nie jest saga, lecz wewnętrzna podróż Matyldy. A sama bohaterka przypomina mi autorkę, którą kiedyś gościliśmy na spotkaniu w bibliotece. W bezpretensjonalnym gatunku udało jej się zawrzeć i prawdę psychologiczną, i skomplikowane więzi międzyludzkie, i scenerię, której nie chce się opuszczać. Kowalewska uwodzi, zaprasza do swojego świata. Między życiem a baśnią. Hanna Kowalewska Okna z widokiem na Weronę  

Hamlet

Obraz
Moje książki zbójeckie. Ukończenie podstawówki i przeprowadzka na nowe osiedle zbiegły się w czasie. I tak, wyrwana z dawnego życia, znalazłam się w miejscu, gdzie nikogo nie znałam, do najbliższych znajomych co prawda było nie dalej niż 2 kilometry, ale trwały wakacje, a o wyjeździe nie było mowy. Na szczęście działała biblioteka, a i w domu były książki nieprzeczytane. Dwie z lektur tamtego lata pochłonęły mnie bez reszty. Martin Eden, którego do tej pory noszę w sercu. I Hamlet. Ten w przekładzie Brandstaettera. Moja pierwsza dojrzała lektura, na którą byłam przygotowana (dzięki świetnej polonistce z podstawówki oraz własnej ciekawości i zaangażowaniu). Hamlet to był efekt Ach!!! Wiedziałam, że nie odczytuję wszystkiego i że to będzie możliwe w kolejnych lekturach. Że jest to tekst millefeuille, a może labirynt? I to było najbardziej pasjonujące. Piętnastoletnia, nie rozumiałam jeszcze gry między Hamletem i Ofelią, to też było przede mną. No i uwiódł mnie humor. Zawsze rozpoznawalny...

Powieść naturalna

Obraz
Powieść naturalna nie zachwyciła mnie tak, jak Fizyka smutku.  Może dlatego, że problem, z jakim boryka się bohater/narrator jest mi obcy? A raczej: nie lubię o tym czytać?  Ale jeśli ktoś lubi takie klimaty, jak kryzys małżeński i uporczywa autoanaliza, to rzecz jest nieźle napisana.  Georgi Gospodinow Powieść naturalna tłumaczyła Marta Hożewska-Todorow

Fizyka smutku

Obraz
Czym jest ta książka? Esejem autobiograficznym? Tak, jeśli "ja" to także moi przodkowie, moje miejsce na ziemi, realne i mityczne istoty, które są mi bliskie. Labiryntem? Tak. Zdecydowanie jest labiryntem i to na wielu poziomach. Kapsułą czasu? Bezwzględnie. Kapsułą zawierającą wiele mniejszych kapsuł. Rzecz niezwykła, niełatwa, jeśli jej nie pokochasz od razu. Książka, do której wrócę, podobnie jak do przeczytanych wcześniej wierszy. Do Minotaura. Georgi Gospodinow Fizyka smutku tłumaczyła Magdalena Pytlak  

Płynąc do domu

Obraz
Finał Man Booker Prize to powinna być gwarancja jakości... Jak widać, niekoniecznie. Choć u anglojęzycznych czytelników oceny są nieco wyższe. Na Lubimy czytać nie zostawiono na niej suchej nitki. Gdybyż to była kolejna opowiastka o rodzinnych wakacjach na Lazurowym Wybrzeżu, nikt by się nie czepiał. Ale to rzekomo "epika najwyższej próby" 🤣 No bez jaj. Kogo my tu mamy? Ocalony z Holokaustu, starzejący się poeta. Jego żona, reporterka. Nastoletnia córka. Zaprzyjaźnione małżeństwo w kryzysie ekonomicznym. I zaburzona młoda kobieta, która pojawia się znikąd i rozwala im wszystkim życie. Na ich własne życzenie. Czytam wszystko o Riwierze, bom ciekawa, czy autorzy wyjdą poza sztampę. Za trudne. Tu krajobraz jest sztafażem, niczym więcej. Prawda psychologiczna? No jakaś jest. Nic odkrywczego. Jednego tylko żałuję - że autorka poskąpiła nam wiedzy, jak pięcioletnie żydowskie dziecko, zostawione w lesie, trafiło do Anglii. UWAGA: w 1942 roku!   Deborah Levy Płynąc do domu ...

Czarnobyl. Instrukcje przetrwania

Obraz
Lektura obezwładniająca Długo czytałam. Kilka tygodni z przerwami. I nie dość uważnie, bo to niemożliwe. Byłam na spotkaniu z Kate Brown. Niezwykła osoba. Praca, którą wykonała, imponuje.  Ale największy podziw wzbudziła we mnie jej odwaga - u historyka współczesności wielka cnota. Bo przecież świadkowie żyją, a rany są niezabliźnione. Przerażająca historia. Nie myślę o wybuchu w elektrowni. To była straszna katastrofa, lecz znacznie gorsze przyszło potem. Kłamstwa. Manipulacje. Pozorna troska świata. Pozostawienie tysięcy ludzi samym sobie, w skażonym terenie, skazanych na radioaktywną żywność. Zmowa milczenia świata. Garstka odważnych - ryzykujących życiem, zdrowiem, karierą - przeciw ogólnoświatowej potędze przemysłu jądrowego. Czarnobyl może się zdarzyć w każdej chwili. Jak Fukushima.   Kate Brown Czarnobyl. Instrukcje przetrwania tłumaczył Tomasz Gałązka

Bułgaria. Złoto i rakija

Obraz
 Bardzo przyjemna lektura. Byłam w Bułgarii 5 razy, zawsze z przyjemnością. I z pewnym niedosytem, bo głównie na wybrzeżu. A ta książka miejscami jest jak powrót w czasie, choć autorka jest młodziutka. To nie tylko jej wspomnienia, ale także historie rodzinne. Może by tak wrócić? Magdalena Genow Bułgaria. Złoto i rakija

Margaret Atwood,

Obraz
Z serii Projekt Szekspir. Znów Atwood. Czarci pomiot zaskakuje, bo autorka sięga po Burzę i sprawia, że ta niejednoznaczna treść żyje. I to jak! Warsztaty teatralne w więzieniu. I wyrafinowana zemsta na złych ludziach. Nie powiem nic więcej, by nie zdradzać zakończenia, ale dla miłośników Szekspira to smakowity kąsek. Polecam szczególnie tym, którzy w Burzy trochę się gubią, nie do końca rozumiejąc, o co chodzi. Bardzo to jest pięknie i mądrze pokazane. A powieść aż się prosi o ekranizację. Margaret Atwood Margaret Atwood tłumaczył Łukasz Witczak

Audubon. Na skrzydłach świata

Obraz
Komiksy czytam rzadko, głównie biograficzne. Ten o Audubonie, takim samym pasjonacie-szaleńcu jak Van Gogh. Audubon miał jednak więcej szczęścia.    Fabien Grolleau (scenariusz)  Jérémie Royer (rysunki) Na skrzydłach świata

Pani wyrocznia

Obraz
  Lubię książki Atwood, choć żadna nie była powtórką olśnienia Opowieścią podręcznej. Może Zbójecka narzeczona, choć nie miała już tej siły kreowania świata. Pani wyrocznia jest wyraźnie rozpoznawalna jako jej dzieło i podobnie jak Wynurzenie może zachwycać lub nużyć. Albo jedno i drugie. Bohaterki Atwood często żyją "obok" - siebie i innych. Obok własnych potrzeb, uwiklane w nieprzepracowane traumy dzieciństwa i dorastania. To mnie nuży. Jest powtarzalne nawet na poziomie realiów. Ale pomysł, jaki ma na życie Joan, to kilka równoległych wcieleń, tajemnica i ucieczka. Czy to się uda? Dowiedzcie się sami.  Margaret Atwood Pani wyrocznia tłumaczyła Zofia Uhrynowska-Hanasz 

100 miejsc we Francji, które każda kobieta powinna odwiedzić

Obraz
  Ciekawe doświadczenie, bo w większości tych miejsc byłam i czytając wchodzę w dialog z autorką. Nie dotyczy to kulinariów, które zajmują sporą część książki, bo DeSanctis pisze dla określonej grupy - Amerykanek z klasy średniej. Kocham jeść, ale nie aż tak 😋 Oczywiście porównuję spojrzenie autorki na Francję z moim i myślę, które z miejsc magicznych pominęła. To Musee Cluny - choć Paryżowi poświęciła 1/3 książki. Ale wybrać tylko 100 miejsc to prawdziwe wyzwanie. A opisać je rzeczowo, ciekawie i subiektywnie? Udało się, dlatego polecam książkę z czystym sumieniem jako zachętę i inspirację. Mnie Marcia DeSacntis przypomniała, że już bardzo długo nie odwiedzaliśmy Akwitanii i Poitou. I że trzeba tam wrócić. Marcia DeSanctis100 miejsc we Francji, które każda kobieta powinna odwiedzić tłumaczyła Katarzyna Makaruk